REHABILITACIJA NAKON KARDIOVASKULARNIH OBOLJENJA

Kardiohirurška rehabilitacija je proces osposo­bljavanja srčanih bolesnika za obavljanje aktivnosti svakodnevnog života, kojeg čine opsežni, dugotrajni programi koji uključuju medicinsku evaluaciju, fizički trening, modifikaciju kardiohirurških faktora rizika, edukaciju i savjetovanje. Programi su dizajnirani da ograniče fiziološke i psihosocijalne učinke srčanih bolesti, smanje rizik od nagle smrti ili reinfarkta, kontrolišu simptome bolesti, stabilizuju ili smanje aterosklerotske procese i poboljšaju psihoso­cijalni i radni status odabranih bolesnika. Najvažniji učinci kardio­vaskularne rehabilitacije prema dosadašnjim naučnim radovima jesu:
- poboljšanje funkcionalnog kapaciteta (podnošenja napora),
- smanjenje simptoma bolesti,
- poboljšanje lipidnog statusa,
- smanjenje pušenja,
- poboljšanje osjećaja dobrog zdravlja i smanjenje stresa,
- smanjenje smrtnosti.

Slika 2. Rehabilitacija kardiovaskularnih bolesnika http://www.sbkt.hr/kardioloska.php

Rehabilitacija se u principu sprovodi u tri faze:
I faza – akutna i rana postakutna hospitalna faza
II faza – kasna postakutna hospitalna faza
III faza – održavajuća faza


I faza – akutna i rana postakutna hospitalna faza započinje odmah nakon perakutne faze bolesti ili kardiohirurškog zahvata, još u jedinici intenzivnog liječenja i nastavlja se na kliničkom kardiološkom ili kardiohirurškom odjeljenju. Obuhvata vježbe disanja i razgibavanja u krevetu, potom sjedenje u krevetu, ustajanje i programirane/kontrolisane šetnje bolesnika hodnikom.
Paralelno se započinje sa edukacijom bolesnika i porodice o bolesti i faktorima rizika, u čemu sudjeluju medicinska sestra, fizioterapeut i ljekar. Kod otpusta se nastoji procijeniti stanje petominutnom ergometrijom sa 50-75 W opterećenja. Zabranjuje se pušenje i uvodi terapija sekundarne prevencije.


II faza – kasna postakutna hospitalna faza
Nastavak rehabilitacije može uslijediti neposredno ili nekoliko sedmica nakon I faze. Bolesnik se upućuje u ustanove stacionarne ili ambulantne rehabilitacije gdje se provodi druga (konvalescentna) faza. Ova faza traje 3-5 sedmica u uslovima stacionarne ili do 8 sedmica ambulantne rehabilitacije. Oblik provođenja kardiovaskularne rehabilitacije (ambulatni / bolnički) zavisi prije svega o stratifikaciji rizika bolesnika, ali i o finansijskim, tradicijskim, logističkim i drugim faktorima. Ciljevi ove faze su: unapređenje oslabljene ili od ranije slabe tjelesne kondicije, stabilizacija kardiološkog statusa bolesnika i redukcija rizika progresije bolesti, psihološka stabilizacija i priprema za punu socijalnu reintegraciju s obnavljanjem radnih sposobnosti. U ovoj fazi sudjeluju kardiolozi, fizijatri, edukovane sestre i fiziotera­peuti, dijetetičari, psiholozi, a po mogućnosti i socijalni radnici i specijalisti medicine rada. U dolasku se kod bolesnika reevaluira stanje bolesti, da bi se bolesnici selekcionisali u grupe različite težine tjelesnog treninga, no stvarni raspon je od strogo doziranog treninga, s individualnim pristupom i pod strogim nadzorom, pa kroz niz kategorija do skupnog treninga s raznovrsnim odabirom vježbi, uz nadzor.